B&B HV40 › Het pand
Het verhaal van Haven 40
Een huis vol bewoners
Een reder, twee burgemeesters, een quarantaine-arts, hoog water en ruim zeventig jaar huisartsen. Dit is het verhaal van het huis waar u slaapt.
1868nu
Lees het verhaal
Een redershuis met de schepen voor de deur
In 1868 laat een vooraanstaande reders- en werffamilie een statig huis bouwen aan de haven van Maassluis. Huisnummer 40 bestaat dan nog niet: in de oude nummering heet het adres eerst Haven B95, later Haven B 40.
Maassluis is in beweging. De stad groeit uit tot thuishaven van loodsen, vissers en sleepvaart, en verderop wordt de Nieuwe Waterweg gegraven. In 1872 krijgt Rotterdam daarmee een directe weg naar zee, en Maassluis ligt er pal aan.
Sleepboten in de haven van Maassluis.
Een adres van aanzien
In de jaren 1890 woont reder Uittenboogaard aan de haven. In dezelfde jaren wonen er ook twee burgemeesters van Maassluis: R.Ph.A. van Rees, burgemeester van 1892 tot 1894, en W. Lotsy, burgemeester van 1894 tot 1896.
Wie hier woonde, bestuurde de stad of liet de schepen varen. En tegen het einde van de eeuw komt er een nieuw soort bewoner: de dokter. Dr. W. van der Starp praktiseert hier tot zijn overlijden in 1908.
De Haven van Maassluis rond 1900, op een ansichtkaart van uitgeverij J. Waltman.
Dokter Thiebout keek uit op de loggers
In 1901 begint dr. W. Thiebout zijn huisartsenpraktijk aan de haven. Hij zal er ruim 35 jaar blijven, tot 1937. Vanuit zijn spreekkamer kijkt hij uit op de loggers, de vissersschepen die vanuit Maassluis weken op zee bleven.
Een zieke visser aan boord was een last voor de hele bemanning, soms vier tot zes weken lang. De reders vroegen daarom om een keuring vóór vertrek, en dan kwam al snel de naam van dr. Thiebout naar voren. Hij kende de reders en de vissers. Maassluis telde toen zo’n 9.000 inwoners, met vier huisartsen en één apotheek.
Wie deed alsof hij ziek was, ging toch mee. Wie echt ziek was, hield de dokter aan wal.
Naar een verhaal in de Historische Schetsen van de Historische Vereniging Maassluis.
De gele vlag in top
In het voorjaar van 1904 krijgt dr. Thiebout bij Koninklijk Besluit een tweede taak. Hij moet de gezondheid onderzoeken van alle schepen die vanuit zee in Maassluis aankomen. Ook beheert hij de quarantaine-inrichting aan het Amersgat, met het ontsmettingsschip dat daar ligt.
Schepen uit verre havens kwamen de Waterweg op met de gele Q-vlag in top. Thiebout klom aan boord om de bemanning te onderzoeken. Bij verdenking van een besmettelijke ziekte moest het schip terug naar het Rijksquarantainestation Poortershaven, tussen Maassluis en Hoek van Holland. Daar werden de zieken afgezonderd en werd het schip ontsmet.
Het tijdschrift van de artsen noemde hem de “volijverige quarantaine-arts”. Hij klaagde herhaaldelijk dat hij te weinig tijd kreeg voor een goed onderzoek. Pas op 1 augustus 1925 verhuisde de quarantainedienst naar Rotterdam.
Bronnen: krantenbericht van 29 april 1904 en het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.
Een bootje varen in de gang
Wonen aan de haven had een prijs. Bij zware noordwesterstorm kwam de vloed opzetten. Eerst klonk het gehamer van de vloedplanken die voor de deuren werden gezet, daarna steeg het water, soms tot wel een meter hoog.
Een vroegere bewoner van Haven 40 herinnerde zich later hoe de wind het water onder de voordeur door de gang in blies. Onder het zeil in de kamers ontstonden bobbels, de piano ging op stapels kranten en de kelder liep vol. De kinderen lieten intussen een speelgoedbootje door de gang varen.
“Een bootje, dat je kunt laten varen in je eigen huis!”
En de dokter? Als het water hoog stond, kon dr. Thiebout niet met droge voeten zijn huis uit. Dan werd hij met een roeiboot opgehaald om zijn patiënten te bezoeken.
Naar herinneringen in de Historische Schetsen van de Historische Vereniging Maassluis.
Wie kwam er op het spreekuur?
In 1937 neemt dr. Thiebout afscheid: een algemeen geacht en geliefd huisarts, jarenlang de vertrouwensman van ontelbaar veel Maassluizers. Zijn afscheidsreceptie is bijzonder druk bezocht. Na hem blijft Haven 40 een huisartsenpraktijk en woning. Tot ver in de jaren zeventig volgen de artsen elkaar op. Generaties Maassluizers zaten hier in de wachtkamer.
- Dr. Van der Starptot 1908
- Dr. W. Thiebout1901–1937
- Dr. W.A.H. de Wilde1943–1952
- Dr. B.D. Elsman1957–1968
- Dr. Blaman1965
- Dr. J. Smeijers1968–1975
- Dr. L.C. Roekx1978
Januari 1968
Een rij tot in de Hoogstraat
Toen dr. B.D. Elsman in januari 1968 met zijn gezin Maassluis verliet, was het Tehuis voor Zeelieden te klein. Honderden Maassluizers kwamen afscheid nemen, en de rij stond tot buiten in de Hoogstraat.
Zijn patiënten hadden ruim ƒ 3.400 bijeengebracht. Elsman kreeg onder meer een buitenboordmotor, een werphengel, een gereedschapskist en een platenspeler met grammofoonplaten. Hij had, zei hij, tien fijne jaren in Maassluis gehad. Zijn opvolger dr. Smeijers werd die avond met zijn vrouw hartelijk welkom geheten en in de bloemetjes gezet.
Van spreekkamer tot slaapkamer
In 2020 opent Haven 40 de deuren als B&B. Het verleden leeft voort in de namen van de kamers: De Praktijk op de begane grond en De Wachtkamer op de eerste verdieping. Het emaille bordje “Praktijk” hangt er nog.
Alle bewoners op een rij
- 1868
Een vooraanstaande reders- en werffamilie bouwt het huis aan de haven. In de oude nummering heet het eerst Haven B95, later Haven B 40.
- 1892–1896
Reder Uittenboogaard woont aan de haven. In deze jaren woont ook burgemeester R.P.A. van Rees in het huis.
- 1896–1900
Bewoners zijn burgemeester R.Ph.A. van Rees (burgemeester 1892–1894), burgemeester W. Lotsy (1894–1896) en arts dr. W. van der Starp.
- 1901
Dr. W. Thiebout begint er zijn huisartsenpraktijk.
- 1904
Bij Koninklijk Besluit wordt dr. Thiebout belast met het gezondheidsonderzoek van schepen die uit zee in Maassluis aankomen, en met de quarantaine-inrichting aan het Amersgat.
- 1908
Dr. W. van der Starp overlijdt.
- 1925
Op 1 augustus verhuist de quarantainedienst van Maassluis naar Rotterdam.
- 1926–1934
Naast dr. Thiebout wonen ook H. Kosters en S. Herger in het huis.
- 1937
Dr. Thiebout neemt na ruim 35 jaar afscheid. De receptie is bijzonder druk bezocht.
- 1943
M. Dirkzwager woont in het huis. Dr. W.A.H. de Wilde begint er zijn praktijk, die hij tot 1952 voert.
- 1957–1968
Dr. B.D. Elsman. Bij zijn afscheid in januari 1968 staan honderden Maassluizers in de rij.
- 1965
Dr. Blaman.
- 1968–1975
Dr. J. Smeijers.
- 1978
Dr. L.C. Roekx.
- 2020
Het huis opent als B&B HV40, met de kamers De Praktijk en De Wachtkamer.
Deze lijst is nog niet compleet. Weet u meer over Haven 40, of heeft u oude foto’s van het huis? We horen het graag.
Bronnen: Historische Vereniging Maassluis (collectiebank en Historische Schetsen), Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, historische kranten (o.a. Trouw / De Rotterdammer, 1968, via het Gemeentearchief Schiedam) en de bewonerslijst van het pand. Historische foto’s: o.a. collectie Historische Vereniging Maassluis. Portret van burgemeester Van Rees: Henk Fortuin, © Stichting Henk Fortuin.